Śladami dawnych pasterzy. O zasianym ziarnie tradycji wołoskiej w sercu Beskidu Niskiego i Pogórza Bukowskiego


2026-10-02

Zakończenie realizacji projektu „Wołoskie Inspiracje: Ożywienie dziedzictwa pasterskiego Gminy Bukowsko” to moment, który skłania do głębszej refleksji nad tożsamością naszego regionu.

Inicjatywa zorganizowana przez Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Bukowskiej w Bukowsku, we współpracy z grupą nieformalną Wołoskie Inspiracje, stała się czymś więcej niż tylko cyklem wydarzeń. Była to próba ponownego odczytania historii, która przed wiekami ukształtowała krajobraz kulturowy i społeczny pogranicza.

Tradycja wołoska, oparta na wędrownym pasterstwie, głębokim szacunku do przyrody i surowych prawach gór, przez pokolenia definiowała życie w sercu karpackiego Beskidu Niskiego i Pogórza Bukowskiego. Dzięki pozyskanym środkom finansowym udało się stworzyć materialną bazę do tego historycznego powrotu – zakupiono namioty w stylu pasterskim i koczowniczym oraz tradycyjne kociołki z paleniskiem, które stały się sercem nowo powstałej przestrzeni.

Żywa lekcja historii w Osadzie Wołoskiej

Projekt przyniósł mieszkańcom niezapomniane pokazy, warsztaty i prezentacje. Sam pokaz i prezentacja Osady Wołoskiej trwały zaledwie kilka godzin, stanowiąc wyjątkowe ubogacenie programu Gminnych Dożynek w Dudyńcach. Choć to niedzielne popołudnie minęło szybko, to za jego sukcesem stały długie godziny intensywnej pracy całego zespołu osób, które z pasją przygotowywały każdy detal.

Dzięki pasjonatom, którzy z wielkim oddaniem wcielili się w role wołoskich pasterzy oraz łuczników strzegących stad, odwiedzający Osadę Wołoską mogli dosłownie dotknąć dawnego życia i poczuć klimat karpackich połonin. Przygotowane warsztaty rzemieślnicze miały wymiar niezwykle zmysłowy i edukacyjny. Uczestnicy mogli poczuć w dłoniach dotyk miękkiej wełny oraz kolorowych koralików – materiałów, które towarzyszyły wołoskim przodkom w ich codziennym, surowym życiu. To właśnie te proste rzeczy dawały im schronienie, niezbędne ciepło oraz odrobinę piękna i radości w trudach dnia codziennego.

Plany na przyszłość i trwała pamiątka

Doświadczenia zebrane podczas realizacji tego projektu są niezwykle cenne i już dziś rodzą konkretne plany na przyszłość. Ten mądry pomysł na ożywienie kultury wołoskiej na terenie gminy nie był jednorazowym zrywem – wypracowane fundamenty i ogromne zainteresowanie mieszkańców dają gwarancję, że inicjatywa będzie miała swoją kontynuację w kolejnych latach.

Widocznym symbolem i trwałą pamiątką po tych wspólnych działaniach stała się wystawa fotograficzna, którą udostępniono w budynku Urzędu Gminy Bukowsko. Prezentowane kadry nie tylko dokumentują przebieg projektu, ale przede wszystkim portretują ludzi, którzy z zaangażowaniem włączyli się w proces przywracania pamięci o pasterskiej przeszłości. Wystawa ta będzie codziennie przypominać o wartościach, które łączą przeszłość z teraźniejszością.

Wyrazy wdzięczności i szacunku

Realizacja zadania wymagającego tak dużej wrażliwości historycznej oraz logistycznej nie byłaby możliwa bez solidarnej współpracy i wsparcia wielu osób. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Bukowskiej pragnie złożyć pełne szacunku podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do sukcesu tego dzieła:

Zarządowi oraz Pracownikom Stowarzyszenia Pro Carpathia – za partnerską dłoń, merytoryczne przewodnictwo oraz nieocenione wsparcie organizacyjne, które pozwoliło nadać projektowi odpowiednią rangę i strukturę.

Wolontariuszom i całemu Zespołowi Projektowemu – za bezinteresowny dar czasu, rzetelną, wielodniową pracę w kulisach przygotowań oraz serce włożone w stworzenie Osady Wołoskiej. Wasza postawa jest dowodem na to, że pamięć o tradycji buduje się wspólnymi siłami.

Na ręce Pana Marka Bańkowskiego, Wójta Gminy Bukowsko, składamy głębokie podziękowania za wszechstronną pomoc, otwartość oraz stałą przychylność. Słowa wdzięczności kierujemy również do Pracowników Urzędu Gminy, których codzienne zaangażowanie i wsparcie logistyczne zapewniły spokojny i bezpieczny przebieg wszystkich zaplanowanych działań – zarówno w fazie przygotowań, jak i podczas samych uroczystości dożynkowych.

Projekt „Wołoskie Inspiracje” dobiegł końca, jednak zasiane ziarno pamięci o karpackich pasterzach pozostaje w nas. Wierzymy, że te wspólne działania pozostawią trwały ślad w sercach mieszkańców i będą inspirować kolejne pokolenia do dbania o unikalne dziedzictwo ziemi bukowskiej.