Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Bukowskiej w Bukowsku | Sukces projektu „Wołoskie Inspiracje: ożywienie dziedzictwa pasterskiego Gminy Bukowsko” na Dożynkach Gminnych w Dudyńcach

Sukces projektu „Wołoskie Inspiracje: ożywienie dziedzictwa pasterskiego Gminy Bukowsko” na Dożynkach Gminnych w Dudyńcach

Za nami jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych tego lata w naszej gminie. Podczas tegorocznych Dożynek Gminnych, które odbyły się w Dudyńcach, strefa „Wołoskie Inspiracje” stała się absolutnym przebojem i przyciągnęła tłumy mieszkańców oraz gości. Sukces ten to efekt wielotygodniowej, wytężonej pracy grupy nieformalnej działającej przy Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Bukowskiej w Bukowsku oraz naszych niezawodnych partnerów.

Śladem dawnych pasterzy – skąd Wołosi w Gminie Bukowsko?

Wybór motywu przewodniego projektu nie był przypadkowy. Organizując „Osadę Wołoską”, pragnęliśmy przypomnieć o niezwykle bogatej historii naszych ziem. Pogórze Bukowskie od XIV do XVI wieku stanowiło kluczowy punkt na trasie wielkiej migracji Wołochów – koczowniczego ludu pasterskiego z Bałkanów, który wędrując wzdłuż łuku Karpat, przyniósł ze sobą unikalny model gospodarki, kultury i prawa.

To właśnie na prawie wołoskim lokowano liczne osady w regionie, a tradycyjne jarmarki w samym Bukowsku przez stulecia słynęły z handlu wołami i bydłem spędzanym z bieszczadzkich i pogórzańskich połonin. Wołoscy pasterze stopili się z tutejszą ludnością, pozostawiając po sobie niezatarty ślad w architekturze, rzemiośle, unikalnych tradycjach kulinarnych oraz w mentalności mieszkańców, charakteryzującej się umiłowaniem wolności i bliskości z naturą. Projekt „Wołoskie Inspiracje” to bezpośredni powrót do tych dumnych, karpackich korzeni.

Wpisani w Szlak Kultury Wołoskiej

Nasze lokalne działania nie toczą się w próżni. Dziedzictwo, które odkrywamy na nowo w Gminie Bukowsko, stanowi integralną część Szlaku Kultury Wołoskiej – międzynarodowej trasy turystyczno-kulturowej, która łączy regiony pasterskie w Polsce, Czechach, na Słowacji, Ukrainie i w Rumunii. Szlak ten powstał po to, by chronić i promować unikalne rzemiosło, architekturę, muzykę oraz tradycje kulinarne Karpat.

Poprzez realizację projektu „Wołoskie Inspiracje” na dożynkach, Gmina Bukowsko wyraźnie zaznaczyła swoją obecność na tej mapie. Pokazaliśmy, że jesteśmy żywą częścią tej wielkiej, międzynarodowej społeczności, która pielęgnuje pamięć o dawnych pasterzach. Dla nas obecność na Szlaku Kultury Wołoskiej to nie tylko powód do dumy, ale też ogromna inspiracja do tworzenia produktów turystycznych i kulturalnych, które mogą przyciągnąć do naszej gminy gości z całego kraju.

Miesiące przygotowań i wspólnej pracy

Droga do dożynkowego sukcesu rozpoczęła się już na początku lipca. To wtedy ruszyły intensywne przygotowania, zakupy niezbędnych materiałów oraz dopinanie programu na ostatni guzik. Członkowie naszej grupy nieformalnej regularnie spotykali się na konsultacjach, podczas których dzielili się zadaniami i rzetelnie rozdzielali obowiązki. Równolegle trwały szeroko zakrojone działania promocyjne, które miały przybliżyć mieszkańcom ideę powrotu do pasterskich korzeni.

Kluczem do stworzenia tak trafionej oferty były wcześniejsze rozmowy z samymi mieszkańcami. To dzięki Waszym głosom i sugestiom udało nam się przygotować program, który idealnie wpisał się w oczekiwania lokalnej społeczności. Ważnym elementem logistycznym były także zaawansowane uzgodnienia z przedstawicielami grup rekonstrukcyjnych oraz specjalistami od dawnego rzemiosła, co zagwarantowało najwyższy poziom merytoryczny wydarzenia.

Żywa lekcja historii i integracja pokoleń

Efekt tych prac przeszedł najśmielsze oczekiwania. Wzniesiona przy stadionie w Dudyńcach osada pasterska tętniła życiem przez całe popołudnie. Liczne animacje, tworzenie biżuterii naturalnej oraz własnego magnesika eko były doskonałym dopełnieniem oferty, rozbudzając kreatywność zarówno u starszych, jak i u najmłodszych.

Niezwykłe emocje towarzyszyły pokazom łuczniczym – uczestnicy mogli nie tylko przyglądać się z bliska tej dawnej sztuce, ale również sami popróbować swoich sił i sprawdzić celność oka pod okiem instruktorów. Obok, na żywym ogniu, powstawały tradycyjne pasterskie potrawy, kusząc z daleka aromatem przyprawionym autentycznym dymem z ogniska. Dla zmęczonych intensywnymi wrażeniami i tańcem przygotowano strefę odpoczynku w klimatycznym namiocie pasterskim oraz pod wyrazistym namiotem „Gwiazda”. Ta imponująca konstrukcja już z daleka przyciągała wzrok, intrygowała i skutecznie zachęcała do odwiedzenia naszej Osady.

Ogromną rolę w sukcesie wydarzenia odegrali nasi partnerzy. Dzięki ścisłej współpracy z Gminą Bukowsko oraz niesamowitej energii członków „AP Cosmosik” Nowotaniec, strefa wołoska stała się miejscem prawdziwej, międzypokoleniowej integracji. Przez cały czas było gwarno, wesoło, ciekawie i niezwykle inspirująco – bo taka jest właśnie kultura wołoska!

To dopiero początek wołoskiej przygody!

Gorące przyjęcie strefy pasterskiej udowodniło, jak wielki potencjał drzemie w naszej lokalnej historii. Chcemy mocno podkreślić: „Wołoskie Inspiracje” nie kończą się na dożynkach!

Zdobytą wiedzę, wyciągnięte wnioski oraz bezcenne doświadczenie organizacyjne zamierzamy w pełni wykorzystać w przyszłości. Już teraz, bogatsi o te przeżycia, pracujemy nad przygotowaniem nowej, jeszcze ciekawszej oferty kulturalnej na kolejne wydarzenia w naszej gminie. Chcemy, aby motywy wołoskie na stałe wpisały się w kalendarz lokalnych imprez.

Serdecznie dziękujemy władzom Gminy Bukowsko, młodym sportowcom z Cosmosika Nowotaniec, wszystkim zaangażowanym w realizację projektu, zaproszonym gościom za pasję, a mieszkańcom za tak liczną obecność, ciepłe słowa i wspólną celebrację naszych karpackich korzeni. Do zobaczenia na kolejnych wołoskich szlakach!

Informacja o finansowaniu projektu:

Inicjatywa „Wołoskie Inspiracje: ożywienie dziedzictwa pasterskiego Gminy Bukowsko” została zrealizowana przez Grupę Nieformalną przy Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Bukowskiej w Bukowsku we współpracy z panią prezes Joanną Niemiec-Hnat.

Partnerzy projektu: Gmina Bukowsko oraz Akademia Piłkarska Cosmosik Nowotaniec.

Projekt został sfinansowany w ramach konkursu Karpackie Inicjatywy Lokalne – edycja 2026, realizowanego przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”. Zadanie dofinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.